UPB

T.C.

YARGITAY

ONBİRİNCİ HUKUK DAİRESİ

ESAS KARAR

2001/10350 2002/2682

YARGITAY KARARI

MAHKEMESİ : Ankara Asliye 9. Ticaret Mahkemesi

GÜNÜ : 05.07.2001

SAYISI : 2000/676 – 2001/629

DAVACI : Evyap Sabun Yağ Gliserin San. Ve Tic. A.Ş. Vekili: Av. Rafet Ataç

DAVALILAR : 1- Türk Patent Enstitüsü Bşk. Vekili: Av. Samiye Eyüboğlu

2- Dalan Kimya Endüstri A.Ş. Vekili: Av. Serkan Mutluel

Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 9. Ticaret Mahkemesi’nce verilen 05.07.2001 tarih ve 2000/676 – 2001/629 sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deniz Biltekin tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

1- Davacı vekili, davalı Dalan A.Ş. tarafından davalı Türk Patent Ensittüsü’ne “Ambalaj Deseni (sabun için)” konulu endüstriyel tasarım başvurusunun 01.06.1999 tarihli Resmi Endüstriyel Tasarımlar Bülteni’nde yayınlandığını, müvekkilinin tasarımın iptal edilmesi için yaptığı başvurunun davalı Türk Patent Enstitüsü’nce Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun 04.05.2000 tarihli kararı ile reddedildiğini, oysa söz konusu tasarımın 1985 yılından beri müvekkilince kullandığını, dava konusu tasarımın müvekkiline ait olduğunu, davalı Dalan A.Ş.’nin eyleminin 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 19ncu maddesi hükmü uyarınca gasp teşkil ettiğini, davalının daha önceki başvurusunun itiraz üzerine iptal edildiği halde bu kez “Ambalaj Deseni (sabun için)” şeklinde konunun değiştirilerek tescilin yapıldığını, görsel anlatım ile tarifnamenin farklı olduğunu, tescilin yeni ve ayırt edicilik vasfını taşımadığını ileri sürerek, davalı şirket tarafından yapılan 13.05.1999 tescil tarihli 6367 sayılı endüstriyel tasarımın tescilinin iptaline ilişkin yapılan itirazın reddine dair Türk Patent Enstitüsü kararının ve tescilin iptaline, terkinine hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Dalan A.Ş. vekili, müvekkiline ait tasarımın yenilik vasfına haiz olduğunu, ambalajın deseninin ayırt edici özelliği bulunduğunu, davacının tasarımından farklı olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı vekili, davacının itirazının Yeniden Değerlendirme ve İnceleme Kurulu’nun 04.05.2000 günlü toplantısında incelendiğini, tescile konu tasarımın, ambalaj deseni olduğu itirazın ise ambalaj şekline yapıldığının tesbit edildiğini ve tescile konu tasarımın tarifnamesinin incelendiğinde de desen tarifinden ziyade ambalajın şeklinin tarif edildiğinin tesbit edildiğini ve 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 38nci maddesi gereğince ambalaj deseninin tarif edildiği tarifnamenin davalıdan istenildiğini, bu şekilde tarifnamenin tasarım tescil belgesine uygun hale getirildiğini, dava konusu tasarımın ürün ambalajı olmayıp ambalaj deseni olduğunu, tasarımın yenilik ve ayırt edici olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından davalıya ait tasarımın ayırt edicilik ve yenilik niteliğine sahip olduğu, ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde ortak özelliklerinde değerlendirilmesi gerektiği, ortak özelliğin çiçek deseni olduğu, ancak çiçeklerin farklı renk, tür ve dizayna sahip oldukları, tarifnamenin de desen tanımına ilişkin olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Bir endüstriyel tasarımın tescil edilebilmesi için, 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 5,6 ve 7nci madde hükümleri uyarınca, o tasarımın yeni ve dünyanın herhangi bir yerinde daha önce kamuya sunulmamış olması gerekir. Aynı kararnamenin “Korumanın Kapsamının Belirlenmesi” başlığını taşıyan 11nci maddesinde de bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken, 7nci maddeye uygun olarak tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimle bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımların dikkate alınacağı gibi, kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok, ortak özelliklerine ağırlık verilir. Davalının 23.12.1997 tarihinde tescilini yaptırdığı “Ambalaj (sabun için)” tasarım tescil belgesi davacının itirazı üzerine yenilik vasfı taşımadığından diğer davalı Enstitü’nün 16.12.1998 tarihli karar ile iptal edilmiştir. Davalı bu kez 1999 yılında dava konusu “Ambalaj deseni (sabun için)” tasarım başvurusunu yapmış ve 07.04.1999 tarihinden geçerli olmak üzere Enstitü tarafından tesciline karar verilmiştir. Tescil edilen tasarım Enstitü’nün 21.07.2000 tarihli kararı ile değiştirilen tarifnamesi ambalaj desenine ilişkin olmakla birlikte tescil edilen desen, iptal edilen ambalaj şekli (tasarımı) üzerinde gösterilmiştir.

Mahkemece uyuşmazlığın çözümü için, bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, yapılan inceleme hüküm vermeye yeterli değildir. Bilirkişi kurulu raporunda, sadece davalı tasarımın ayırt edici vasfının bulunduğunu ve davacıya ait sabun ambalajlarındaki çiçek desenleri ile davalı adına tescilli çiçek deseninin farklı olduğu yönü üzerinde durulmuş olup, davacının 28.05.2001 havale tarihli itiraz dilekçesinde de belirtildiği şekilde, tescilli ambalaj desenin iptal edilen ambalaj tasarımının üzerinde gösterilerek tescilinin mümkün olup olmadığı incelenmemiş, bu konuda bir araştırma yapılmamıştır. Bu durumda mahkemece, uzman bilirkişi kurulundan yeni bir rapor alınarak, tarafların tasarımları, tasarımların çizimleri ve davalının tasarımı açıklayan tarifnamesi incelenerek, daha önce iptal edilen ambalaj tasarımı üzerinde gösterilen ambalaj desen tasarımının bu şekli ile tescilinin mümkün olup olmadığının tesbiti ile sonucuna göre bir karar vermek gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

(2) Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, (2) nolu bentte açklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25.03.2002 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Başkan Üye Üye Üye Üye

Işıl ULAŞ H. Deniz Y. Derme A. Özgan M. Kılıç